Pod koniec marca br. powinna być gotowa pierwsza wersja Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji (TPST) dla woj. śląskiego – poinformowali w czwartek przedstawiciele urzędu marszałkowskiego. Dokument zostanie poddany konsultacjom.
W czwartek odbyła się zwołana z inicjatywy opozycji nadzwyczajna sesja Sejmiku Woj. Śląskiego poświęcona stanowi przygotowania TPST.
Marszałek woj. śląskiego Jakub Chełstowski akcentował m.in., że środki na transformację to środki na nowoczesną gospodarkę i tworzenie alternatywnych dla górnictwa szans na wzrost.
Wicemarszałek Wojciech Kałuża zapewnił, że samorząd województwa od początku wdrażania idei transformacji energetycznej na szczeblu unijnym jest zaangażowany w związane z tym inicjatywy, m.in. powołaną w 2017 r. platformę Coal Regions in Transition (region m.in. umieścił ok. 120 mln euro na realizację projektów włączonych w działania tej platformy).
Kałuża zauważył, że w lipcu 2019 r. woj. śląskie opracowało plan działań transformacji regionu, zaktualizowany w październiku 2019 r. Wcześniej, w marcu 2019 r., zarząd woj. śląskiego powołał Zespół Regionalny dla Inicjatywy Regionów Górniczych w Transformacji o charakterze eksperckim. Dotąd odbył on siedem posiedzeń, obecnie wspomaga prace nad TPST.
Zarząd województwa przygotowuje obecnie projekt TPST dla siedmiu podregionów województwa, planowanych do objęcia wsparciem. (…) W lutym zakończyliśmy szeroko zakrojoną debatę społeczną nad kierunkami transformacji. Zrealizowaliśmy do tej pory trzy debaty eksperckie, siedem seminariów partycypacyjnych oraz sześć spotkań konsultacyjnych; zaprezentowaliśmy także założenia do TPST
– mówił Kałuża.
Dyrektor wydziału rozwoju regionalnego urzędu marszałkowskiego Małgorzata Staś relacjonowała, że przygotowywanie ram przyszłych TPST rozpoczęło się, jeszcze bez regulacji europejskich, na przełomie 2018 i 2019 r. Pierwsze regulacje pojawiły się z początkiem 2020 r. i wówczas rozpoczęto tworzenie ram organizacyjnych projektowania Planu.
Dyrektor Staś zaznaczyła, że projekt dokumentu tworzony jest na gruncie spotkań interesariuszy. Podstawą prac jest plan działań z lipca 2019 r., który pokazuje wyzwania dla regionu w trzech obszarach: ekonomii, jakości życia i kapitału ludzkiego. Dotąd na realizowane już projekty z tym związane skierowano m.in. z Regionalnego Programu Operacyjnego woj. śląskiego na lata 2014-20 ok. 6,7 mld zł.
Aby określić typy działań kierowanych do poszczególnych beneficjentów przygotowano już tzw. matrycę TPST, na kanwie której pod koniec marca upubliczniona zostanie pierwsza wersja dokumentu dla woj. śląskiego. Zarówno matryca, jak i pierwsza wersja TPST będą opiniowane na zewnątrz i szeroko konsultowane. Na tej podstawie w kwietniu i maju powstać ma druga wersja TPST.
Planujemy pod koniec maja przyjęcie przez zarząd województwa kolejnej wersji TPST i przekazanie jej stronie rządowej na przełomie maja i czerwca, a następnie do Komisji Europejskiej w lipcu br. To zgodne z harmonogramami przyjętymi przez rząd i KE, a także z pracami wspierającej nas firmy doradczej
– podkreśliła Staś.
Przed sesją konferencję prasową zwołali posłowie i radni Koalicji Obywatelskiej. Poseł KO Wojciech Saługa mówił, że ugrupowanie to popiera wcześniejszy apel środowisk samorządowych i gospodarczych o rozmowę o transformacji górnictwa nie tylko w sferach rządowych i związkowych, lecz w ramach szerokiego okrągłego stołu. Poseł Krzysztof Gadowski akcentował, że obecne ustalenia w tej sprawie będą realizowane przez dziesięciolecia.
Radna Dorota Konieczny-Simela wyraziła zaniepokojenie brakiem aktywności powołanej podczas ostatniej sesji sejmiku 15 lutego doraźnej komisji ds. transformacji regionu – komisja ta dotąd nie zebrała się ani razu.
Nowa europejska perspektywa finansowa 2021-27 oznacza nowy model finansowania zadań, w woj. śląskim oparty m.in. o nowy Fundusz Sprawiedliwej Transformacji. Zgodnie z zaprezentowanym w styczniu br. przez rząd projektem Umowy Partnerstwa Polski z UE na lata 2021-2027 do woj. śląskiego mają trafić największe w kraju środki polityki spójności zasilające regionalne programy operacyjne (2 mld 365 mln euro) i ponad połowa całej puli FST (2 mld 66 mln euro).
Rozdział środków FST będzie ujęty w Umowie Partnerstwa Polski z UE na lata 2021-2027, a podstawą ich wydawania będą powstające w województwach Terytorialne Plany Sprawiedliwej Transformacji. Samorząd woj. śląskiego prowadzi prace nad projektem swojego TPST w uzgodnieniu z partnerami społeczno-gospodarczymi i publicznymi, przy wsparciu firmy PwC. W woj. śląskim środki FST mają trafić do wszystkich podregionów, poza dawnym woj. częstochowskim.
Unijny mechanizm sprawiedliwej transformacji koncentruje się na dwóch kierunkach: pierwszy to adresowana m.in. do biznesu dywersyfikacja i modernizacja gospodarek lokalnych; drugi ma ograniczać negatywne skutki dla rynku pracy.
(PAP)
Wiadomości
19 listopada 2022
