Powrót mistrzów. Muzeum Śląskie w Katowicach zaprasza do nowo otwartej Galerii polskiej sztuki nowoczesnej 1800–1945. Jest to kolejna odsłona jednej z głównych muzealnych wystaw stałych. Autorski dobór dzieł i odmieniona aranżacja sprawiają, że ekspozycja stanowi arcyciekawą opowieść o sztuce polskiej doby wczesnej i dojrzałej nowoczesności.
Zwiedzający napotkają w galerii zarówno dzieła od razu rozpoznawalne, silnie zadomowione w kanonie polskiej sztuki nowoczesnej, jak i mniej znane: portrety, sceny rodzajowe, pejzaże, martwe natury, rzeźby. Niewątpliwie składają się one na rozległą panoramę zjawisk estetycznych – począwszy od pierwszych dekad XIX wieku, naznaczonych efektami rewolucji francuskiej oraz uprzemysłowienia i urbanizacji, a skończywszy na dynamicznych latach wielkich modernizacji, „podboju ziemi, wody i powietrza”, stłumionych wybuchem drugiej wojny światowej.
Na narrację galerii składają się dzieła reprezentujące następujące po sobie, dopełniające się wzajemnie lub kontrastujące nurty i zagadnienia, takie jak: klasycyzm, romantyzm, realizm, impresjonizm, symbolizm, etnofilia (zwana chłopomanią czy ludomanią), młodopolska nastrojowość i ekspresyjność, École de Paris, awangardyzm i tradycjonalizm, koloryzm, art déco, katastrofizm.
Przedstawienie obiektów stanowi zaproszenie do odbycia osobistej wędrówki przez wystawę – według własnego klucza zwiedzającego. Poruszając się po swoistym labiryncie galerii, widz będzie mógł zapoznać się z wyjątkowym dorobkiem kilku poprzednich pokoleń artystów.
Galeria ukazuje znaczną część muzealnej kolekcji polskiego malarstwa, która opiera się na zbiorach przedwojennych muzeum, gromadzonych przez pierwszego dyrektora instytucji – dr. Tadeusza Dobrowolskiego. Zakupywano wówczas dzieła najwybitniejsze i najbardziej charakterystyczne dla danego twórcy bądź czasu. Obiekty nabywano głównie w warszawskich, krakowskich i lwowskich antykwariatach, salonach, domach sztuki oraz galeriach, a także w placówkach zagranicznych. Do 1939 roku kolekcja liczyła 280 obrazów olejnych, pasteli i akwarel. W czasie wojny wiele dzieł uległo zniszczeniu, około 100 zaginęło. Reaktywowane muzeum rozpoczęło uzupełnianie kolekcji, która dziś liczy kilkaset obiektów i jest jedną z najbardziej reprezentatywnych w Polsce. Obejmuje wszystkie znaczące kierunki w sztuce polskiej lat 1800–1945. Wyróżniają ją zarówno pierwszorzędne nazwiska twórców, jak i wysokie walory artystyczne zgromadzonych dzieł.
W Galerii polskiej sztuki nowoczesnej prezentowane są obrazy takich artystów, jak: Teodor Axentowicz, Olga Boznańska, Józef Chełmoński, Jan Cybis, Aleksander Gierymski, Maksymilian Gierymski, Maurycy Gottlieb, Artur Grottger, Mojżesz Kisling, Wojciech Kossak, Konrad Krzyżanowski, Tadeusz Makowski, Jacek Malczewski, Rafał Malczewski, Jan Matejko, Józef Mehoffer, Piotr Michałowski, Józef Pankiewicz, Władysław Podkowiński, Henryk Rodakowski, Ferdynand Ruszczyc, Jan Stanisławski, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Leon Wyczółkowski, Stanisław Wyspiański. Oprócz obrazów prezentowane będą także rzeźby autorstwa Henryka Kuny, Henryka Stattlera, Ksawerego Dunikowskiego, Wacława Szymanowskiego, Edwarda Wittiga i innych.
Kuratorem nowo otwartej galerii jest dr Michał Burdziński, kierownik Działu Sztuki Muzeum Śląskiego w Katowicach.
Materiał powstał we współpracy z Muzeum Śląskim w Katowicach - instytucją kultury Samorządu Województwa Śląskiego współprowadzoną przez Ministerstwo Kultury i dziedzictwa Narodowego.
Wiadomości
19 listopada 2022
