„Bana Wolności” – tak nazwano tramwaj, który przez dwa miesiące wakacji będzie kursował po aglomeracji górnośląsko-zagłębiowskiej. To inicjatywa Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności, mająca na celu przypomnienie pamiętnego lata 1980 roku, kiedy strajki dały Polakom nadzieję i doprowadziły do powstania „Solidarności”. Chcą także uczcić kluczowe wydarzenia lat 1980-1989, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę wolności oraz oddać hołd tym, którzy walczyli o nią. Tramwaj zachęca również do odwiedzenia wystawy w Śląskim Centrum Wolności i Solidarności.
Tramwaj, oklejony charakterystycznymi czarno-białymi fotografiami, będzie widoczny na różnych trasach Tramwajów Śląskich. Przyciąga uwagę napis „BANA WOLNOŚCI 1980–1989”.
Na jednej ze ścian pojazdu znajdują się dwa archiwalne zdjęcia, przedstawiające manifestacje w Katowicach z początku i końca lat 80. Oba te wydarzenia łączy ważny element – społeczna mobilizacja, bunt przeciwko totalitaryzmowi i odwaga uczestników. Jedno ze zdjęć ukazuje przewróconą milicyjną nyskę, symbolizującą napięcie towarzyszące tamtej walce. Nadzieję i ostateczne zwycięstwo przypomina wizerunek dłoni ułożonej w literę V, widoczny również na tramwaju.
Trzecie zdjęcie przypomina, że walka o wolność miała swoją wysoką cenę, często ludzkie życie. To zdjęcie z wystawy w Śląskim Centrum Wolności i Solidarności, gdzie uwieczniono nazwiska i wizerunki kilkudziesięciu ofiar śmiertelnych stanu wojennego.
Wnętrze tramwaju również oferuje pasażerom porcję historii. Plakaty z cytatami różnych uczestników tamtych wydarzeń oddają unikalny klimat tamtych dni i przypominają o ich znaczeniu dla naszej tożsamości narodowej. Znajdują się tam zarówno proste, ale znaczące słowa Teresy Jasińskiej-Brodzkiej „Myśmy po prostu czuli się wolni”, jak i wymowne wypowiedzi Leszka Waliszewskiego „Atmosfera w »Solidarności« była niezwykła. Czuliśmy, że jesteśmy przyjaciółmi. Obojętnie kto jaką funkcję pełnił”. Są także cytaty z poezji oraz m.in. słowa bł. ks. Jerzego Popiełuszki „Solidarność to jedność serc, umysłów i rąk zakorzenionych w ideałach, które są zdolne przemieniać świat”.
„Bana Wolności” będzie przewozić pasażerów na różnych trasach Tramwajów Śląskich w lipcu i sierpniu br.
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, instytucja kultury prowadzona wspólnie przez Województwo Śląskie i Miasto Katowice, oferuje w swoim gmachu nowoczesną, multimedialną wystawę opowiadającą o oporze społeczeństwa wobec komunizmu w Polsce po II wojnie światowej, szczególnie o stanie wojennym i tragicznych wydarzeniach z 16 grudnia 1981 r., kiedy to od kul ZOMO zginęło 9 górników kopalni „Wujek”. Wystawa przyciąga zarówno starszych, jak i młodszych odwiedzających, w tym grupy szkolne, dla których stanowi cenną lekcję historii i postaw obywatelskich. Wiele osób odwiedza także sąsiadujący pomnik-krzyż, upamiętniający zabitych górników, którym opiekuje się Śląskie Centrum Wolności i Solidarności.
powiązane artykuły:
