Wraz z nowymi akcjami pojawiają się nowe metody oszukiwania. Podczas spisu zbierane są dane wrażliwe, które oszuści mogą następni wykorzystać do własnych celów. Aby temu zapobiec organizacja pozarządowa - Stowarzyszenie MANKO - edukuje seniorów, i nie tylko!, jak nie ulec manipulacji.
Stowarzyszenie MANKO powstało w 2004 roku, ale jej założyciele działali już wcześniej. We wrześniu 1998 grupa znajomych stworzyła Miesięcznik Studencki MANKO, który miał promować ich idee. Od tego czasu starają się aktywizować nie tylko studentów, ale również całe społeczeństwo - w tym też seniorów.
W ramach kampanii „Stop Manipulacji - Nie daj się oszukać” edukuje o często wykorzystywanych przez oszustów technikach manipulacyjnych. Akcję „Stop Korona-Oszustom” rozpoczęli w marcu 2020, a obecnie ostrzegają jak uchronić się przed oszustwami na „Spis Powszechny”.
Metoda na rachmistrza w Internecie
Oszustwa dokonywane są najczęściej poprzez fałszywe strony podszywające się pod stronę spisu. Aby nie paść ofiarą oszusta należy uważać na komunikaty z niesprawdzonych źródeł pojawiających się w formie e-maila lub SMS-a czy na mediach społecznościowych i powiązanych z nimi komunikatorami. Nigdy nie powinno się klikać w link zewnętrzny w podejrzanie wyglądających wiadomościach, ponieważ mogą one prowadzić do stron i aplikacji, które bez problemu przechwytują nasze dane. Żeby zalogować się do systemu, należy skorzystać z autoryzowanej strony spis.gov.pl.
Metoda na rachmistrza przez telefon
Do osób, które nie zdążyły się zapisać do spisu powszechnego, w drugim etapie będzie dzwonił bezpośrednio rachmistrz z GUSu. Biorąc pod uwagę, że niewielu seniorów korzysta z Internetu jest to prawdopodobnie najbardziej skuteczna metoda z perspektywy oszustów. Dzwoniący mogą próbować wyłudzić dane osobowe lub skłonić do klikania w podejrzane linki czy zainstalowania aplikacji. W każdym wypadku należy poprosić o imię, nazwisko i numer legitymacji „rachmistrza”. Można je następnie sprawdzić na stronie spisu w zakładce „Sprawdź rachmistrza” lub dzwoniąc na infolinię spisową (numer to 22 279 99 99). Ważne jest, aby to zrobić zanim zacznie się udzielać jakichkolwiek informacji.
Metoda na rachmistrza w domu
Oszuści mogą również bezpośrednio odwiedzać w domostwie, podszywając się pod rachmistrza. Wpuszczenie takiej osoby do domu może być dotkliwe w skutkach. Oszuści mogą spróbować okraść swoją ofiarę, sfotografować jej dowód lub wyłudzić pieniądze. Z tych też powodów przed wpuszczeniem takiej osoby do domu należy również poprosić o imię, nazwisko i numer legitymacji oraz sprawdzić ich prawdziwość na infolinii lub stronie spisu.
Warto wziąć pod uwagę, że spis potrwa aż do końca września 2021 roku, więc okazji dla oszustów będzie wiele. Udział w spisie jest nie tylko obowiązkowy, ale i nagłaśniany często w mediach, co znacząco wpływa na obniżenie czujności - nie tylko wśród seniorów. Z tych powodów powinno się zawsze weryfikować źródło informacji, adres strony czy chociażby ważność legitymacji urzędnika czy w tym przypadku - rachmistrza.