W Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach we wtorek w południe rozpoczęły się kolejne rozmowy związkowców z przedstawicielami rządu i szefami górniczych spółek na temat umowy społecznej, która określi szczegółowe zasady transformacji sektora węgla kamiennego.
Szef górniczej Solidarności Bogusław Hutek ocenił przed spotkaniem, że będzie ono miało charakter przede wszystkim informacyjny.
Liczymy, że panowie ministrowie poinformują nas, jaki jest etap umowy społecznej i co ewentualnie zostało już omówione w Unii Europejskiej
powiedział związkowiec.
„Nie będziemy dzisiaj niczego negocjować; czekamy na to, co przedstawi rząd” – dodał Hutek, wskazując, iż strona społeczna oczekuje we wtorek przedstawienia „zrębów umowy społecznej, która miałaby iść do UE, by załatwić subsydiowanie dla węgla kamiennego – energetycznego w Polsce”.
Związkowcy zamierzają też pytać stronę rządową, jaki wpływ na porozumienie społeczne w sprawie transformacji górnictwa ma niedawna decyzja o podniesieniu celu redukcji CO2 w skali całej UE do 55 proc.
Chcemy dopytać, jak to będzie skutkowało dla energetyki i jak szybko energetyka będzie chciała odejść od węgla kamiennego – czy szybciej, czy w tym tempie, które zostało określone, i które pozwoli, że kopalnie dotrwają do 2049 roku
powiedział szef górniczej „S”, według którego szybsze od zakładanego odejście energetyki od węgla postawiłoby sens porozumienia ws. transformacji górnictwa pod znakiem zapytania.
Przewodniczący wtorkowym rozmowom wiceminister aktywów państwowych Artur Soboń przed rozpoczęciem spotkania nie rozmawiał z dziennikarzami. Briefing z jego udziałem planowany jest po zakończeniu rozmów, we wtorek po południu.
Jak poinformował rzecznik Ministerstwa Aktywów Państwowych Karol Manys, podczas spotkania przedstawiane są m.in. efekty prac zespołów roboczych, które w ostatnich tygodniach pracowały w spółkach węglowych. Ich rekomendacje mają być brane pod uwagę przy tworzeniu umowy społecznej.
Zgodnie z agendą wtorkowego spotkania, resort aktywów państwowych ma także przedstawić stronie społecznej m.in. proponowany mechanizm finansowania górniczych spółek w okresie transformacji oraz założenia funkcjonowania funduszu inwestycyjnego dla kopalń, o którym mowa była we wrześniowym porozumieniu ze stroną społeczną.
25 września w Katowicach podpisano porozumienie, które wskazało kierunki transformacji sektora węglowego. Zgodnie z tym dokumentem, kolejnym krokiem ma być wypracowanie umowy społecznej, określającej w jaki sposób transformacja zostanie przeprowadzona. Wtorkowe spotkanie dotyczy m.in. harmonogramu dalszych prac nad umową. Obecnie nie wiadomo, kiedy mogłaby ona zostać podpisana.
Mam nadzieję, że zespoły w poszczególnych spółkach zakończyły prace, przesłały dokumenty do ministerstwa, i na bazie tego będzie powstawała umowa społeczna
powiedział Bogusław Hutek.
Z wcześniejszych wypowiedzi związkowców wynika, że jeżeli strony wypracują ostateczne porozumienie, do podpisania umowy mogłoby dojść do końca stycznia. Umowa ma być przedstawiona do notyfikacji Komisji Europejskiej, która musi zaakceptować pomoc publiczną dla górnictwa w okresie transformacji oraz mechanizm jej udzielania.
Zespoły robocze w spółkach węglowych analizowały m.in. przyszłe zapotrzebowanie na węgiel i wynikającą z tego planowaną wielkość produkcji węgla w kolejnych latach, perspektywy działania poszczególnych kopalń, możliwości alokacji załogi oraz kwestie osłon dla odchodzących z pracy górników. Zespół ds. czystych technologii węglowych analizował natomiast możliwości wykorzystania węgla np. do zgazowania na potrzeby produkcji metanolu lub produkcji tzw. błękitnego (bezdymnego) paliwa.
25 września powołany przez działające na Śląsku związki zawodowe Międzyzwiązkowy Komitet Protestacyjno-Strajkowy i delegacja rządowa podpisały porozumienie ws. zasad i tempa transformacji górnictwa. Uzgodniono, że ostatnia kopalnia węgla kamiennego na Śląsku ma zakończyć działalność w 2049 r.; w załączniku określono konkretne daty zakończenia wydobycia we wszystkich kopalniach Polskiej Grupy Górniczej. Zgodnie z ustaleniami, obecnie pracujący górnicy mają mieć zagwarantowaną pracę do emerytury, a jeśli nie będzie to możliwe – zostaną objęci osłonami socjalnymi. Rząd zobowiązał się do powołania pełnomocnika ds. społeczno-gospodarczej transformacji terenów pogórniczych.
We wrześniowych rozmowach na temat transformacji górnictwa mowa była również o tworzeniu w woj. śląskich nowych miejsc pracy, w miejsce tych utraconych w kopalniach. We wtorek oficjalnie poinformowano, że fabryka polskich samochodów elektrycznych Izera powstanie właśnie w woj. śląskim – w Jaworznie. Produkcja ma ruszyć w 2024 r., a pracę dzięki inwestycji ma znaleźć ok. 15 tys. osób: 3 tys. w zakładzie i 12 tys. u dostawców i kooperantów.(PAP)
