Projekt nowelizacji ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw zakłada przede wszystkim, że obsługą programu „Rodzina 500+” wkrótce zajmie się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kolejnymi dużymi zmianami jest składanie wniosków wyłącznie online, a także wypłata świadczenia na konto, czyli odejście od wypłat w gotówce.
W środę w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu. Jak podkreśliła w swoim wystąpieniu w Sejmie minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg, dzięki programowi „Rodzina 500+” rodziny stały się zamożniejsze, pojawiły się lepsze perspektywy rozwoju dla dzieci, inwestowania w rodzinę, a przede wszystkim, lepszego wykształcenia.
Jest to jeden z czynników, który wspiera rodziny w podejmowaniu decyzji o tym, że rodzą się kolejne dzieci. Z programu „Rodzina 500+” do tej pory korzysta miesiąc w miesiąc blisko 6,5 mln dzieci. Od początku realizacji tego programu do polskich rodzin jako inwestycję w rodzinę przekazaliśmy ponad 156 mld zł
– mówiła minister.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zajmie się obsługa programu
Jak wskazała szefowa resortu rodziny, na potrzeby obsługi programu „Rodzina 500+” przekazywane jest – na przykładzie roku 2020 – 0,85 proc. wydatkowanych środków, czyli jest to kwota 326,8 mln zł.
Planujemy, aby od 1 stycznia przyszłego roku operacjonalizację zadania wypłaty świadczenia „Rodzina 500+” przejął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Koszty obsługi tego programu przez samorządy w roku 2020 wyniosły ponad 326 mln zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie otrzymywał za realizację tego programu 0,1 proc., a rocznie mamy zagwarantowanych ok. 40 mld zł na świadczenie „500+”. Widzimy, jak relatywnie te środki będą mniejsze
– mówiła minister Maląg.
Jak przypomniała, w tym roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął już obsługę programu „Dobry start”.
Wnioski online, pieniądze na konto
Kolejna proponowana zmiana w programie „Rodzina 500+” dotyczy wniosków. Podobnie jak w przypadku „Dobrego startu”, wkrótce wnioski o świadczenie wychowawcze złożymy wyłącznie online.
Już dzisiaj rodzice doskonale sobie z tym radzą. Jeszcze w 2018 r. 32,3 proc. wniosków zostało złożonych przez internet. W 2019 r. było to już 65,8 proc., a w pierwszych czterech miesiącach 2021 r. – aż 84 proc.
Nowelizacja ustawy zakłada także, że świadczenie wychowawcze wypłacane będzie jedynie w formie bezgotówkowej na wskazany przez wnioskodawcę numer rachunku bankowego. Co ważne, już dzisiaj jedynie w przypadku niespełna 2 proc. osób wypłata odbywa się w innej formie niż na rachunek bankowy.
Wiceminister rodziny i polityki społecznej Barbara Socha podkreśliła z kolei, że projekt nie wprowadza żadnych zmian związanych z uprawnieniami rodzin i ich dostępu do świadczenia „500+”.
Co z pracownikami MOPS-ów, którzy zajmowali się 500+?
Nasza redakcja poprosiła o komentarz w tej sprawie przedstawicieli katowickiego MOPS-u:
Od 1 stycznia 2022 r. ZUS będzie wypłacał na bieżąco przyznawane przez siebie świadczenia wychowawcze oraz będzie od 1 lutego 2022 r. przyjmować wnioski na kolejny okres rozpoczynający się 1 czerwca 2022 r.
W zakresie spraw dotyczących świadczeń wychowawczych przysługujących z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przewiduje się ich docelowe wejście w życie począwszy od świadczeń należnych za kolejny okres, rozpoczynający się 1 czerwca 2022 r. Do 31 maja 2022 r. obsługą świadczeń wychowawczych podlegających koordynacji będzie zajmować się wojewoda, a organy samorządowe będą te świadczenia nadal wypłacać, do zakończenia okresu, na jaki zostały przyznane.
Przekazanie realizacji programu Rodzina 500 plus do ZUS od 2022 roku wiążę się z tym, iż MOPS realizować będzie wypłaty jedynie do zakończenia okresu świadczeniowego tj. do 30 maja 2022 r. Realizowane będą sprawy wszczęte przed 1 stycznia 2022 oraz dotyczące nienależnie wypłaconych/pobranych świadczeń w okresie do 30 maja 2022.
Przeniesienie zadania wiąże się z koniecznością likwidacji 19 etatów (przyznane w 2016r. na realizację ww. zadania) i zwolnieniem pracowników, przy czym proces ten rozłożony jest w czasie, tzn. do końca maja 2022r. Ośrodek dąży do optymalizacji negatywnych skutków redukcji etatów, w związku z tym proponuje się, w miarę możliwości i posiadanych ewentualnych wakatów bądź pojawiających się potrzeb przenoszenie pracowników na inne stanowiska w komórkach organizacyjnych Ośrodka lub przenoszenie ich w ramach art. 22 ustawy o pracownikach samorządowych do innych jednostek miejskich, w miarę pojawiających potrzeb i związanych z tym wakatów - poinformowała Renata Gajdka, kierownik Działu Organizacji i Spraw Pracowniczych.