Zabytkowe centrum Rybnika przechodzi ważną metamorfozę – z jego przestrzeni znikają pierwsze wielkoformatowe reklamy. To efekt wejścia w życie uchwały o utworzeniu Parku Kulturowego „Centrum Starego Rybnika”, która reguluje m.in. wygląd elewacji budynków, szyldów i form reklamy. Zmiany te mają na celu przywrócenie miastu historycznego charakteru i uporządkowanie przestrzeni publicznej.
Zgodnie z uchwałą, zakazane są m.in. banery wielkoformatowe na fasadach budynków. Uznano, że takie reklamy zakłócają odbiór zabytkowej zabudowy, obniżają estetykę otoczenia i dominują nad wartościami architektonicznymi. Już teraz widać efekty – przy skrzyżowaniu ulic Bolesława Chrobrego i Kościuszki rozpoczął się demontaż jednej z dużych reklam, która przez lata zdominowała tę część miasta.
Właściciele i zarządcy nieruchomości mają obowiązek usunąć niezgodne z przepisami reklamy do 20 czerwca 2026 roku. Co więcej, już teraz zabronione jest umieszczanie nowych reklam, które naruszają zapisy uchwały.
Czym jest park kulturowy?
Park kulturowy to jedna z pięciu form prawnej ochrony zabytków przewidzianych w polskim prawie. Najbardziej znaną formą ochrony jest indywidualny wpis do rejestru zabytków, który dotyczy konkretnych budynków, obiektów lub dzieł. Park kulturowy natomiast jest formą obszarową – obejmuje cały fragment przestrzeni o szczególnym znaczeniu historycznym, kulturowym lub krajobrazowym.
Co ważne, obszar objęty parkiem kulturowym nie musi składać się wyłącznie z obiektów zabytkowych. Ochronie mogą podlegać również układ urbanistyczny, zieleń, elementy przyrody, a nawet współczesna zabudowa, jeśli wpisuje się w historyczny kontekst danego miejsca. Dzięki temu możliwe jest holistyczne podejście do ochrony dziedzictwa – nie tylko pojedynczych budynków, ale także atmosfery i charakteru przestrzeni.
Wprowadzenie parku kulturowego w Rybniku to krok w stronę zrównoważonego zarządzania dziedzictwem miejskim. Ograniczenie chaosu reklamowego ma nie tylko walory estetyczne, ale też edukacyjne i tożsamościowe – pozwala mieszkańcom lepiej dostrzegać wartość historycznego otoczenia i czerpać z niego dumę.
Dzięki tym działaniom Rybnik zyskuje szansę na stworzenie bardziej przyjaznego, uporządkowanego i świadomie kształtowanego centrum miasta – zgodnego z jego dziedzictwem i potencjałem.
