Mid 19c10132

Redakcja

13 grudnia 2019

Gminy górnicze są w gorszej sytuacji, niż inne samorządy w Polsce - mówił w czwartek w Katowicach Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar. Obok obecnej polityki władz państwowych, dotyka je m.in. konieczność zwrotów podatków na rzecz przedsiębiorstw górniczych.

Na seminarium poświęconym problemom gmin górniczych Bodnar nawiązał do sytuacji, w której tylko śląskie samorządy skupione w Stowarzyszeniu Gmin Górniczych zwracają kopalniom ponad 350 mln zł z tytułu niesłusznie pobranego - zdaniem sądów - podatku od nieruchomości.

To temat, gdzie w zasadzie karty są już rozdane, bo każdy z państwa wie, jakie są orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i zna kwestię rozliczania zwrotu podatków na rzecz spółek węglowych. Tych kłopotów pewnie nie byłoby, gdybyśmy mieli lepsze prawo i gdybyśmy mieli lepsze narzędzia radzenia sobie z trudną sytuacją”

mówił Bodnar

„Nie mamy, chociażby w naszym prawie podatkowym, wciąż definicji budowli – i o to upominamy się od dłuższego czasu, jako biuro RPO, bo wiemy, że brak tej definicji powoduje konsekwencje dla państwa, ale też w wielu innych sytuacjach, z którymi obywatele do nas zwracają się. Mieliśmy już łącznie pięć wystąpień do ministerstwa finansów, (…) z dopominaniem się o definicję budowli” - zaznaczył rzecznik.

Jak dodał, jako że gminy górnicze zmagają się ze zwrotami podatków na rzecz spółek węglowych, RPO zdaje sobie sprawę, że może im brakować pieniędzy w budżetach. „Ten problem jest dodatkowo nabrzmiały ze względu na zmiany dotyczące PIT, ze względu na reformę oświaty i ze względu na wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej” - podkreślił Bodnar.

Czytaj także: nowy, "stary" szef górnictwa

Współinicjatorka spotkania, przewodnicząca Stowarzyszenia Gmin Górniczych prezydent Jastrzębia-Zdroju Anna Hetman wyraziła nadzieję, że zapoczątkuje ono działania zmierzające do rozwiązania problemu, za który wina – jak zaznaczyła - nie leży po stronie samorządów, ani przedsiębiorstw górniczych. „Tutaj jest wina wyłącznie po stronie Skarbu Państwa. Nikt jednak z tamtej strony nie poczuwa się do odpowiedzialności” - oceniła.

Tak naprawdę od wielu, wielu lat odsyłani jesteśmy od jednej instytucji do drugiej. Wiele dróg już przeszliśmy (…) - nic nadal nie dzieje się: jesteśmy ignorowani. Tu nie chodzi o nas, przedstawicieli samorządów, lecz o mieszkańców, których gminy zubożały”

akcentowała Hetman

Prezydent Jastrzębia-Zdroju obrazowała, że wiele gmin górniczych ma problem ze spięciem budżetów; niektóre z nich są ustalane przez Regionalną Izbę Obrachunkową. Hetman wskazała, że gminy te praktycznie od 2011 r. nie wiedzą, co będzie dalej: mimo że na bieżąco rozliczają się zgodnie z procedurami, każda z nich w różnych latach jest inaczej traktowana.

„To dodatkowa niepewność i obciążenie” - zastrzegła Hetman. „Mamy dwa problemy, które chcemy rozwiązać: pierwszy to definicja budowli i to będzie też ułatwiało nam pracę w przyszłości. Druga sprawa, z którą chcemy się zmierzyć to poszukanie rozwiązań na zrekompensowanie ubytków w naszym budżecie, bo ani gminy an przedsiębiorstwa tu nie zawiniły” - uściśliła.

Wiele zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r., po którym sprawy poszły do przodu o tyle, że wskazano, że część budowli podziemnych musi być opodatkowana, natomiast wyrobiska górnicze nie. Tymczasem, jak akcentował, wyrobisko nie jest przestrzenią w górotworze, a wydrążonym tunelem, który powstał, aby transportować nim ludzi i materiały – opodatkowane zatem powinny być wyrobiska służące prowadzonej działalności gospodarczej.

Wójt przypominał też, że niezależnie od kwestii podatkowych gminy górnicze, szczególnie pokryte terenami górniczymi podlegającymi np. osiadaniu, mają jednocześnie i zniszczenia terenu i nie mogą liczyć na przyciągnięcie inwestorów. To ogranicza ich możliwości osiągania alternatywnych dochodów, co rekompensować powinna także sporna często opłata eksploatacyjna.

Seminarium „Brak legalnej definicji budowli w wyrobiskach górniczych i konsekwencje podatkowo-finansowe dla gmin oraz ich wpływ na możliwości zaspokajania zbiorowych potrzeb lokalnej wspólnoty” biuro RPO zorganizowało w czwartek na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W spotkaniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele kilkudziesięciu gmin.(PAP)

Poprzedni artykuł

Następny artykuł

24 o

katowice

Wspaniałe powietrze!

PM10: 4.5µg/m3 PM2.5: 4.0µg/m3