W poniedziałek, 20 czerwca obchodzono Narodowy Dzień Powstań Śląskich. To nowe święto, które zatwierdził polski parlament, a następnie prezydent Andrzej Duda.
W niedzielę, 19 czerwca obchodzono w Katowicach setna rocznicę przyłączenia do Polski części Górnego Śląska. Natomiast w poniedziałek odbyły się uroczystości związane z Narodowym Dniem Powstań Śląskich.
Rano pod Pomnikiem Powstań Śląskich w Katowicach przygotowano uroczysty apel wraz ze złożeniem wieńców.
- Bez powstań śląskich trudno wyobrazić sobie tożsamość tej ziemi. Każdy z trzech zrywów był lepiej przygotowany od poprzedniego i przyniósł coraz większy sukces militarny i polityczny, współtworząc dumne dziedzictwo Ślązaków. Zwłaszcza dobrze zorganizowane działania III Powstania Śląskiego oraz skuteczna akcja dyplomatyczna doprowadziły do zmiany niekorzystnych dla strony polskiej postanowień. W efekcie Rada Ambasadorów Ligi Narodów zdecydowała o nowym sposobie podziału Górnego Śląska, na mocy którego przypadła Polsce najbardziej rozwinięta i uprzemysłowiona część regionu. Odrodzona Rzeczpospolita potrzebowała Śląska, jak tlenu. Bez niego pozostałaby państwem zapóźnionym cywilizacyjnie. I oni, powstańcy śląscy, wzięli to zadanie na siebie i doprowadzili je do szczęśliwego finału. Dokonali niemożliwego. Dzięki ich determinacji i mądrości nasza Ojczyzna zyskiwała potężne zaplecze przemysłowe, które dawało impuls modernizacyjny całemu krajowi – napisał premier Mateusz Morawiecki w liście okolicznościowym, który podczas uroczystości odczytał wojewoda.
W uroczystości pod pomnikiem udział wzięli: wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński, wojewoda śląski Jarosław Wieczorek, dyrektor Instytutu Śląskiego, pełnomocnik Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bartosz Kuświk, przedstawiciele władz samorządowych oraz służb mundurowych.
Przed absolutoryjną Sesją Sejmiku Śląskiego na Westybulu przed wejściem Sali Sejmu Śląskiego odsłonięto tablicę upamiętniającą bohaterów trzech zrywów powstańczych z lat 1919-1921 i setną rocznicę przyłączenia części Górnego Śląska do Polski.
- Odsłonięcie tablicy upamiętniającej setną rocznicę powrotu części Górnego Śląska do Macierzy właśnie 20 czerwca, gdy obchodzimy Narodowy Dzień Powstań Śląskich ma wymiar szczególny. Spinamy klamrą historii starania o upamiętnienie ofiary i poświęcenia powstańców, którzy sto lat temu walczyli o to, by Śląsk i Polska mogły funkcjonować w obecnych granicach. Wykonaliśmy ogromną pracę, by ta pamięć była żywa, a Ślązacy mieli swoje ważne miejsce na kartach dziejów. Jestem wdzięczny parlamentarzystom i Prezydentowi RP Andrzejowi Dudzie, że przychylili się do wniosku, który z mojej inicjatywy przyjął Sejmik Województwa Śląskiego o ustanowienie dnia 20 czerwca jako symbolu naszego szacunku wobec powstańców śląskich. To ważny moment dla nas i kolejnych pokoleń mieszkańców Województwa Śląskiego – podkreślił marszałek Jakub Chełstowski.
Obchody zakończyło zasadzenie dębu przy ul. Gospodarczej w Katowicach, gdzie ma powstać Aleja Polskiego Dziedzictwa Śląska. To edukacyjna inicjatywa, która zakłada, że kolejne zasadzone w tym miejscu drzewa będą nosiły nazwy osób szczególnie zasłużonych na rzecz krzewienia polskości Śląska i walki o jego powrót do Polski.
– Spotykamy się tutaj po to, żeby w sposób symboliczny, ale mamy nadzieję, że na set lat, zapisać również historię Śląska, tego stulecia w ekspozycji naturalnej. Myślę, że to dla mieszkańców Katowic, mieszkańców Śląska będzie wyjątkowa wizytówka, wyjątkowa aleja, gdzie będzie można przejść się spacerem, a jednocześnie zapoznać się z historią, tożsamością, kulturą i z ludźmi, którzy walczyli i oddawali życie za naszą Ojczyznę, ale przede wszystkim tymi, którzy dbali o powrót części Górnego Śląska do Polski – mówił podczas wydarzenia wojewoda Jarosław Wieczorek.
