Dokładnie rok temu, w wieku 89 lat zmarł jeden z najbardziej cenionych polskich reżyserów filmowych, twórca słynnych filmów „Sól ziemi czarnej”, „Perła w koronie”, „Paciorki jednego różańca”, „Śmierć jak kromka chleba” – Kazimierz Kutz. Przed śmiercią poważnie chorował.
Urodził się 16 lutego 1929 roku w dzisiejszej dzielnicy Katowic – Szopienicach. W 1955 roku zakończył studia na Wydziale Reżyserii łódzkiej Akademii Filmowej. Po szkole rozpoczął współpracę z Andrzejem Wajdą. Został jego asystentem przy filmie „Pokolenie", a w 1956 r. pracował jako drugi reżyser na planie „Kanału”.
Czytaj także: hołd dla Kutza - mural przypomina tego wybitnego Ślązaka
W 1970 roku, Kazimierz Kutz rozpoczął cykl filmów śląskich opartych na własnych scenariuszach. Pierwszym był film „Sól ziemi czarnej”, który jest zbiorowym portretem ślązaków. Przedstawił dzieje rodziny starego górnika, którego synowie walczyli o polskość swojej ziemi. Dostał za ten obraz wiele nagród, w tym Grand Prix na festiwalu w Grenoble.
Rok później wyreżyserował „Perłę w koronie”. Akcja filmu działa się w latach 30-tych. Zagrali w nim między innymi Franciszek Pieczka, Olgierd Łukaszewicz i Jan Englert. Film jest liryczną opowieścią o miłości młodego górniczego małżeństwa, splecioną z historią walki strajkowej polskich górników z niemieckimi właścicielami kopalni. Za „Perłę w koronie” również reżyser otrzymywał ważne nagrody, takie jak na przykład Złoty Globus na festiwalu w Mediolanie.
Śląski tryptyk zamknął w 1979 roku film „Paciorków jednego różańca”. Historię Kazimierz Kutz osadził pod koniec lat 70-tych. Osiedle starych domków górniczych ma zostać zburzone pod budowę nowych bloków. Część mieszkańców już się wyprowadziła, inni są w trakcie przeprowadzki. Jeden człowiek, emerytowany górnik Habryka, jednak odmawia - zapowiada, że nie opuści swego domu.
Wśród najbardziej znanych dzieł śląskiego reżysera są takie filmy jak „Na straży swej stać będę” z 1983 roku - o konspiracji na włączonym do III Rzeszy Górnym Śląsku podczas II wojny światowej; „Śmierć jak kromka chleba” z 1994 roku - o pacyfikacji kopalni „Wujek”; komedia „Pułkownik Kwiatkowski” (1995) - z akcją rozgrywającą się w 1945 r. i z Markiem Kondratem w roli głównej, oraz „Zawrócony” (1995) - uhonorowany na festiwalu w Utrechcie nagrodą Złotego Cielca dla najlepszego filmu europejskiego. Kazimierz Kutz był również reżyserem teatralnym. Realizował spektakle między innymi. dla Teatru Rozmaitości we Wrocławiu, Starego Teatru w Krakowie oraz teatrów warszawskich: Komedia, Polskiego, Ateneum, Teatru na Woli i Narodowego. Wiele spektakli Kutz wyreżyserował również w Teatrze Telewizji.
Kutz był także politykiem - w latach 1997-2007 senatorem, pracował w Komisji Emigracji i Polaków za Granicą i Komisji Nauki i Edukacji. W latach 2001-05 był wicemarszałkiem Senatu. Od października 2007 r. poseł Platformy Obywatelskiej. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 r. ubiegał się - bez powodzenia - o mandat w okręgu śląskim, startując z pierwszego miejsca na liście komitetu wyborczego Europa Plus Twój Ruch.
Na początku listopada tego roku, w dzielnicy, w której urodził się Kutz odsłonięto mural oddający mu hołd. Wykonany został według projektu Erwina Sówki, jednego z najwybitniejszych artystów nieprofesjonalnych.
