Pomnik z bohaterami serialu animowanego „Porwanie Baltazara Gąbki” – Smokiem Wawelskim i kucharzem Bartolinim Bartłomiejem, odsłonięto w Bielska-Białej. To kolejna tego typu atrakcja; wcześniej w mieście stanęły już m.in. pomniki Reksia oraz Bolka i Lolka.
Pomnik stanął w centrum miasta – na pl. Wojska Polskiego, na skrzyżowaniu ulic 11 Listopada i Ratuszowej. Przedstawia główne postacie z kreskówki: Smoka Wawelskiego i kucharza Bartoliniego Bartłomieja, stojących przy aucie, którym podróżowali po świecie w poszukiwaniu zaginionego uczonego, Baltazara Gąbki. Autorką kompozycji jest bielska rzeźbiarka Lidia Sztwiertnia.
Prezydent Bielska-Białej Jarosław Klimaszewski zapowiedział podczas otwarcia, że w niedalekim czasie do odsłoniętej w czwartek kompozycji dołączy tajemniczy Don Pedro, szpieg z krainy Deszczowców, który podążał śladem smoka i kucharza.
Pomnik animowanych postaci smoka i kucharza to kolejny element szlaku spacerowego „Bajkowe Bielsko-Biała”. Dołączył do już istniejących pomników: Reksia, Bolka i Lolka oraz Pampaliniego z hipopotamem. Bajki o wszystkich tych bohaterach powstały w bielskim Studio Filmów Rysunkowych.
Stanisław Pagaczewski wydał książkę „Porwanie Baltazara Gąbki” w 1965 r. To pełna humoru opowieść dla najmłodszych zawierająca wątki podróżnicze i szpiegowskie. W jej podstawie w latach 1969-1970 bielscy animatorzy stworzyli serial, który składał się z 13 odcinków. To jedna z najbardziej popularnych kreskówek w Polsce.
W odsłonięciu pomnika uczestniczył syn nieżyjącego już autora – Tomasz Pagaczewski. Opowiadał m.in. o kłopotach z PRL-owską cenzurą, z którą borykał się jego ojciec. To ona miała wpływ na wybór herbu Bartoliniego Bartłomieja.
Według Cenzury książka musiała być poprawna i politycznie, i gospodarczo. W 60. latach nie było dobrego zaopatrzenia w sklepach mięsnych. Herb "Zielona Pietruszka" powstał po interwencji Cenzury. Z początku kucharz był herbu "Dwa Widelce i Udziec Barani". Kto widział udziec barani w 1965 r. w sklepie? Nakazano zmianę herbu, by nie drażnić społeczeństwa, z "mięsnego" na "jarzynowy"
wspominał.
Tomasz Pagaczewski powiedział też, że w wyniku interwencji, niesympatyczna postać „pana Moczarka” została zmieniona na „pana Żabkę”.
Ojciec, pisząc książkę, nie wziął pod uwagę, że na stanowisko szefa MSW powołany zostanie wówczas Mieczysław Moczar
wyjaśnił.
Studio Filmów Rysunkowych powstało w 1947 r. Pod kierownictwem plastyka Zdzisława Lachura utworzono w Katowicach zespół, który po komplikacjach lokalowych trafił do Bielska. W Studio powstało wiele popularnych filmów dla najmłodszych. Z firmą współpracowali m.in. Zbigniew Lengren, Jan Szancer, Józef Szajna. Jan Brzechwa i Ludwik Jerzy Kern, Stefan Kisielewski, Krzysztof Komeda i Krzysztof Penderecki. (PAP)
